Charles Bronson: Ikona westernu i filmografia aktora

1

Charles Bronson, właściwie Charles Dennis Buchinsky, urodził się 3 listopada 1921 roku i zmarł 30 sierpnia 2003 roku, był amerykańskim aktorem, którego kariera na stałe wpisała się w historię kina jako symbol surowego bohatera akcji i niezłomnego człowieka z sąsiedztwa. Znany z charakterystycznej, kamiennej twarzy i charyzmatycznej obecności na ekranie, Bronson stał się ikoną gatunku, wcielając się w postacie, które często wymierzały sprawiedliwość na własną rękę. Jego życie, od skrajnej biedy w rodzinie imigrantów po status międzynarodowej gwiazdy, jest inspirującą opowieścią o determinacji i przezwyciężaniu przeciwności losu.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na moment śmierci miał 81 lat.
• Żona/Mąż: Był żonaty z aktorką Jill Ireland.
• Dzieci: Miał siedmioro dzieci.
• Zawód: Aktor filmowy i telewizyjny.
• Główne osiągnięcie: Ikona kina akcji, najlepiej opłacany aktor świata w połowie lat 70.

Geneza i wczesne lata życia

Dzieciństwo w cieniu biedy

Charles Bronson, urodzony jako Charles Dennis Buchinsky, przyszedł na świat 3 listopada 1921 roku w Ehrenfeld w Pensylwanii. Był jednym z piętnaściorga dzieci w rzymskokatolickiej rodzinie pochodzenia litewskiego. Jego ojciec, Karolis Bučinskis, był Lipką Tatarem, co nadawało rodzinie unikalne korzenie kulturowe. Dorastanie w tak licznej rodzinie w trudnych warunkach ekonomicznych oznaczało życie w skrajnej biedzie. Często zdarzało się, że dzieci musiały spać na zmianę w skromnych warunkach. Sam aktor wspominał, że w dzieciństwie z powodu braku odpowiednich ubrań musiał czasem nosić sukienkę swojej starszej siostry, aby móc pójść do szkoły. Mimo tych wyzwań, Charles Bronson stał się pierwszym członkiem swojej rodziny, któremu udało się ukończyć szkołę średnią, co było znaczącym osiągnięciem w tamtych czasach. W domu rodzinnym dominował język litewski, a angielski stał się dla młodego Bronsona kolejnym, nauczonym językiem.

Służba wojskowa i początki kariery

Po II wojnie światowej, w 1943 roku, Charles Bronson zaciągnął się do United States Army Air Forces. Służył jako strzelec pokładowy na bombowcu Boeing B-29 Superfortress w 61. Eskadrze Bombowej, stacjonując na Guam. Brał udział w 25 misjach bojowych przeciwko japońskim wyspom. Za rany odniesione podczas walki został uhonorowany prestiżowym orderem Purple Heart. Po zakończeniu służby, pracował przy malowaniu dekoracji dla trupy teatralnej w Filadelfii, co otworzyło mu drzwi do świata aktorstwa. W 1953 roku zagrał swoją pierwszą znaczącą rolę jako Igor, niemego pomocnika Vincenta Price’a w horrorze „House of Wax” (Gabinet figur woskowych). Aby jeszcze lepiej przygotować się do tej nietypowej roli, Bronson pilnie uczył się języka migowego, co świadczyło o jego profesjonalizmie i zaangażowaniu.

Zmiana nazwiska

W 1954 roku, w okresie tzw. „Czerwonej Paniki” w Stanach Zjednoczonych, aktor zdecydował się na zmianę swojego nazwiska z Buchinsky na Bronson. Sugestię tę podsunął mu jego agent, obawiając się, że nazwisko o słowiańskim brzmieniu mogłoby negatywnie wpłynąć na jego rozwój zawodowy w Hollywood. Ta strategiczna decyzja pomogła mu w budowaniu jego rozpoznawalnej marki jako Charles Bronson.

Kariera aktorska – od epizodów do statusu gwiazdy

Pierwsze role i budowanie reputacji

Początkowo Charles Bronson odgrywał głównie epizodyczne role, często wcielając się w postacie gangsterów, żołnierzy lub Indian, ze względu na swoją charakterystyczną, surową aparycję. Jego występy w filmach takich jak „Wielka ucieczka” (The Great Escape, 1963) czy „Parszywa dwunastka” (The Dirty Dozen, 1967) ugruntowały jego pozycję jako aktora zdolnego do kreowania silnych, męskich postaci. W tych wczesnych latach kariery, jego talent był już dostrzegany, co otwierało mu drogę do coraz bardziej znaczących ról.

Przełom z „Życzeniem śmierci” i europejska sława

Pod koniec lat 60. XX wieku Charles Bronson zdobył ogromną popularność w Europie, szczególnie po swojej roli w spaghetti westernie „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie” (C’era una volta il West, 1968). Włosi nadali mu przydomek „Il Brutto” (Brzydal), a Francuzi nazywali go „Le Sacré Monstre” (Święty Potwór), co doskonale oddawało jego unikalny wizerunek. Prawdziwym przełomem w jego karierze okazała się jednak rola Paula Kerseya w filmie „Death Wish” (Życzenie śmierci) z 1974 roku. Wcielając się w postać architekta, który po brutalnym napadzie na rodzinę staje się samozwańczym mścicielem, Bronson stworzył kreację, która stała się gigantycznym hitem kasowym. Film ten na stałe zdefiniował jego wizerunek jako nieustępliwego twardziela i sprawił, że stał się najlepiej opłacanym aktorem na świecie w połowie lat 70., zarabiając milion dolarów za film. Sukces „Życzenia śmierci” zaowocował serią pięciu kontynuacji, umacniając jego status jako ikony kina akcji.

Współpraca z Jill Ireland i późniejsze role

Szczególnie ważnym rozdziałem w życiu Charlesa Bronsona była jego relacja z aktorką Jill Ireland. Poślubił ją w 1968 roku, a ich związek trwał aż do śmierci Jill Ireland w 1990 roku. W tym czasie wystąpili razem w aż 15 produkcjach filmowych, co świadczyło o silnej więzi artystycznej i osobistej. Bronson był również znany z ról w takich filmach jak „Siedmiu wspaniałych” (The Magnificent Seven, 1960), gdzie wcielił się w postać Bernardo O’Reilly’ego. W późniejszych latach swojej kariery, Bronson kontynuował pracę w branży filmowej, często wybierając role, które pozwalały mu na pokazanie szerszego spektrum emocjonalnego. Jego rola w dramacie „The Indian Runner” z 1991 roku, wyreżyserowanym przez Seana Penna, spotkała się z bardzo pozytywnym przyjęciem krytyków, którzy chwalili go za odejście od schematu typowego bohatera akcji i pokazanie głębszej strony swojego talentu aktorskiego.

Nagrody i uznanie

Nominacja do nagrody Emmy

Choć Charles Bronson jest powszechnie kojarzony z kinem akcji i rolami twardych bohaterów, jego talent aktorski został doceniony również w innych obszarach. Otrzymał nominację do prestiżowej nagrody Emmy za drugoplanową rolę w jednym z odcinków serialu „General Electric Theater”. To wyróżnienie świadczy o tym, że jego umiejętności wykraczały poza ramy filmów gatunkowych i były dostrzegane przez szersze grono krytyków.

Uznanie dla późnego dorobku

W późniejszych latach swojej kariery, Bronson udowodnił swoją wszechstronność, otrzymując pochwały za role w bardziej wymagających dramatach. Jego występ w filmie „The Indian Runner” (1991) był przykładem odejścia od utartych ścieżek i pokazania głębi swojej gry aktorskiej. Krytycy docenili jego zdolność do kreowania złożonych postaci, co potwierdziło, że jego talent ewoluował wraz z wiekiem i doświadczeniem.

Ciekawostki i osobowość

Wizerunek i kontrowersje

Charles Bronson, ze względu na swoje charakterystyczne role i silną prezencję, często budził skrajne emocje. Wizerunek samotnika, skupionego na swojej pracy, często towarzyszył mu także poza planem filmowym. Film „Życzenie śmierci” z 1974 roku, choć przyniósł mu ogromną popularność, wywołał również znaczną debatę publiczną na temat samosądów i przemocy w kinie, stawiając Bronsona w centrum dyskusji na temat wpływu kina na społeczeństwo.

Osobiste osiągnięcia i wspomnienia

Mimo skrajnej biedy i konieczności podejmowania ciężkiej pracy fizycznej od najmłodszych lat, Charles Bronson był pierwszym członkiem swojej licznej rodziny, któremu udało się ukończyć szkołę średnią. To osiągnięcie, w połączeniu z późniejszym sukcesem w Hollywood, stanowi dowód jego determinacji i siły woli. W czasach poszukiwania pracy w Nowym Jorku, dzielił mieszkanie z Jackiem Klugmanem. W jednym z wywiadów wyznał, że w czasach Wielkiego Kryzysu musiał pracować na podwójne zmiany w kopalni, aby zarobić zaledwie 1 dolara tygodniowo. Ta historia pokazuje, jak daleko zaszedł Charles Bronson, od najniższych szczebli egzystencji do statusu międzynarodowej gwiazdy kina. Zmarł 30 sierpnia 2003 roku w Los Angeles i został pochowany na cmentarzu Brownsville w West Windsor w stanie Vermont.

Najważniejsze daty z życia Charlesa Bronsona

Kluczowe produkcje z udziałem Charlesa Bronsona

• „Gabinet figur woskowych” (House of Wax, 1953)
• „Siedmiu wspaniałych” (The Magnificent Seven, 1960)
• „Parszywa dwunastka” (The Dirty Dozen, 1967)
• „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie” (C’era una volta il West, 1968)
• „Wielka ucieczka” (The Great Escape, 1963)
• „Życzenie śmierci” (Death Wish, 1974)
• „The Indian Runner” (1991)

Charles Bronson, urodzony jako Charles Dennis Buchinsky, przeszedł drogę od skrajnej biedy w rodzinie imigrantów z Litwy do statusu międzynarodowej gwiazdy kina akcji. Jego ikoniczne role, zwłaszcza w filmie „Życzenie śmierci”, na trwałe ugruntowały jego pozycję jako jednego z najbardziej rozpoznawalnych aktorów swojego pokolenia. Życie i kariera Bronsona stanowią inspirujący przykład determinacji, ciężkiej pracy i przezwyciężania przeciwności losu, a jego wkład w kino akcji jest niepodważalny.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Bronson