Flaubert: Gustave Flaubert i jego świat Bovary

1

Gustave Flaubert, urodzony 12 grudnia 1821 roku w Rouen, to jeden z najwybitniejszych pisarzy francuskich i kluczowa postać realizmu literackiego, którego wpływ na literaturę światową jest niepodważalny.

Choć nigdy nie założył rodziny, jego życie było głęboko naznaczone relacjami z bliskimi, w tym z poetką Louise Colet. Jego twórczość, charakteryzująca się dążeniem do formalnej perfekcji, wywarła znaczący wpływ na literaturę światową, a jego nazwisko stało się tak rozpoznawalne, że uhonorowano je nawet kraterem na planecie Merkury.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na maj 1880 roku miał 58 lat.
• Żona/Mąż: Brak danych o małżeństwie.
• Dzieci: Brak danych o dzieciach.
• Zawód: Pisarz, powieściopisarz.
• Główne osiągnięcie: Uznawany za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli realizmu literackiego; autor arcydzieł takich jak „Pani Bovary”.

Gustave Flaubert – Życie i twórczość

Podstawowe informacje biograficzne

Data i miejsce urodzenia

Gustave Flaubert przyszedł na świat 12 grudnia 1821 roku w Rouen, mieście położonym w departamencie Seine-Maritime w regionie Górna Normandia, na północy Francji.

Data i okoliczności śmierci

Gustaw Flaubert zakończył swoje życie 8 maja 1880 roku, w wieku 58 lat. Zmarł w swojej posiadłości w Croisset (obecnie Canteleu), niedaleko rodzinnego Rouen. Bezpośrednią przyczyną jego śmierci był krwotok mózgowy.

Pozycja literacka i znaczenie nazwiska

Gustave Flaubert jest powszechnie uznawany za jednego z czołowych przedstawicieli realizmu literackiego, zarówno na gruncie francuskim, jak i światowym. Jego twórczość wyróżnia się nieustannym dążeniem do perfekcji formalnej i stylistycznej. Rozpoznawalność jego nazwiska jest tak duża, że stało się ono nawet eponimem dla krateru na planecie Merkury, co świadczy o jego trwałym wpływie na kulturę.

Życie osobiste

Rodzice i pochodzenie

Gustave Flaubert był drugim synem Anne Justine Caroline oraz Achille-Cléophasa Flauberta. Jego ojciec, Achille-Cléophas Flaubert, zajmował prestiżowe stanowisko dyrektora i głównego chirurga szpitala miejskiego Hôtel-Dieu w Rouen.

Związki i relacje osobiste

Jedynym poważnym związkiem romantycznym Gustawa Flauberta była relacja z poetką Louise Colet, która trwała w latach 1846–1854. Ich burzliwy związek zaowocował bogatą korespondencją, stanowiącą cenne źródło informacji o jego życiu i procesie twórczym.

Stosunek do ojcostwa

Gustave Flaubert świadomie zrezygnował z założenia rodziny i posiadania dzieci. W liście do Louise Colet z 1852 roku wyraził swoje przekonanie, że nie chce nikomu przekazywać „udręki i hańby istnienia”.

Więzi rodzinne i przyjaźnie

Mimo skłonności do samotności, Flaubert utrzymywał bliskie, wieloletnie więzi z niektórymi osobami. Szczególnie ważna była jego przyjaźń z pisarką George Sand, z którą prowadził obszerną i owocną wymianę listowną. Był także mentorem dla swojego protegowanego, słynnego nowelisty Guy de Maupassanta, ucząc go rzemiosła literackiego.

Poglądy polityczne

Gustaw Flaubert określał siebie jako „starego romantycznego i liberalnego głupca” oraz „wściekłego liberała”. Wyrażał silną nienawiść do wszelkiego despotyzmu i opresji politycznej.

Kariera literacka

Wczesne początki twórczości

Gustave Flaubert zaczął przejawiać talent literacki już w bardzo młodym wieku. Niektóre źródła podają, że pierwsze próby pisarskie podejmował już jako ośmiolatek.

Proces tworzenia najważniejszych dzieł

Twórczość Gustawa Flauberta charakteryzowała się niezwykłą starannością i długotrwałym procesem pisarskim. Poniżej przedstawiono kluczowe dzieła i czas ich powstawania:

• „Pani Bovary” (Madame Bovary): Praca nad tą monumentalną powieścią trwała pięć lat, od 1851 do 1856 roku.
• „Salambo” (Salammbô): W celu przeprowadzenia badań terenowych do tej powieści historycznej, Flaubert udał się do Kartaginy w 1858 roku.
• „Szkoła uczuć” (L’Éducation sentimentale): Powstawanie tej powieści zajęło pisarzowi siedem lat, a jej publikacja nastąpiła w 1869 roku.
• „Bouvard i Pécuchet” (Bouvard et Pécuchet): To niedokończone dzieło, nad którym Flaubert pracował przez ostatnie lata życia, zostało wydane pośmiertnie w 1881 roku.

Inspiracje i podróże

Podróże odgrywały istotną rolę w życiu i twórczości Gustawa Flauberta. W latach 1849–1850 odbył znaczącą podróż na Bliski Wschód, odwiedzając m.in. Grecję i Egipt. Te eskapady dostarczyły mu bogactwa inspiracji i materiału do jego twórczości.

Styl i metody pracy

Koncepcja „le mot juste”

Gustave Flaubert był obsesyjnie oddany poszukiwaniu „właściwego słowa” (le mot juste). Wierzył, że precyzyjny dobór każdego wyrazu jest kluczem do osiągnięcia najwyższej jakości artystycznej w literaturze.

Metoda pracy i perfekcjonizm

Metoda pracy Flauberta była niezwykle wymagająca. Pracował w całkowitej samotności, poświęcając ogromne nakłady energii i czasu na dopracowanie każdego fragmentu tekstu.

Idea obiektywizmu w pisarstwie

Flaubert głosił zasadę, że autor w swojej książce powinien być niczym Bóg we wszechświecie: obecny wszędzie, ale jednocześnie niewidoczny. Idea obiektywizmu i dystansu emocjonalnego wobec opisywanej rzeczywistości była dla niego kluczowa w tworzeniu dzieł literackich.

Określenie „męczennik stylu”

Ze względu na swoje skrajne poświęcenie dla formy, rytmu i precyzji prozy, znany krytyk literacki Walter Pater nazwał Gustawa Flauberta „męczennikiem stylu”.

Trudności i wyzwania

Kryzys finansowy

Po śmierci matki w 1872 roku, Gustave Flaubert znalazł się w poważnych kłopotach finansowych, wynikających z niepowodzeń biznesowych męża jego siostrzenicy, Caroline Commanville.

Problemy związane z wojną

Okres wojny francusko-pruskiej w 1870 roku przyniósł Flaubertowi dodatkowe trudności. Jego dom w Croisset został zajęty przez pruskich żołnierzy, co stanowiło znaczącą ingerencję w jego prywatność.

Osobowość i relacje w środowisku

Mentorstwo i protektorat

Gustave Flaubert odegrał ważną rolę jako mentor dla młodszego pokolenia pisarzy. Był mentorem i protektorem dla słynnego nowelisty Guy de Maupassanta, który uczył się od niego rzemiosła literackiego.

Krąg towarzyski

Mimo skłonności do samotności i wycofania, Gustave Flaubert okazjonalnie odwiedzał wybitne postacie ówczesnej literatury w Paryżu, takie jak Émile Zola czy Iwan Turgieniew.

Otwartość w korespondencji i pismach

W swojej korespondencji i pismach z podróży Gustaw Flaubert wykazywał się niezwykłą otwartością i szczerością, zwłaszcza w kwestiach seksualnych.

Zdrowie

Choroba a rezygnacja ze studiów

W 1844 roku, w wieku zaledwie 23 lat, Gustave Flaubert doznał ataku epilepsji, co zmusiło go do porzucenia studiów prawniczych w Paryżu i powrotu do rodzinnej Normandii.

Problemy zdrowotne

Przez większość dorosłego życia Flaubert zmagał się z chorobami wenerycznymi, prawdopodobnie zaraził się syfilisem podczas swojej podróży na Bliski Wschód.

Kontrowersje i skandale

Proces o „Panią Bovary”

W 1857 roku powieść „Pani Bovary” wywołała skandal i doprowadziła do wytoczenia procesu Gustave’owi Flaubertowi przez rząd francuski pod zarzutem obrazy moralności publicznej, jednak pisarz został uniewinniony.

Odrzucenie dzieła

Nie wszystkie dzieła Flauberta spotykały się z natychmiastowym uznaniem; kiedy w 1849 roku przeczytał pierwszą wersję „Kuszenia św. Antoniego” przyjaciołom, zasugerowali mu wrzucenie rękopisu do ognia.

Ciekawostki

Edukacja i stosunek do Paryża

Gustave Flaubert studiował prawo w Paryżu, jednak był „obojętnym studentem” i szczerze nienawidził tego miasta, postrzegając je jako miejsce sztuczne i pozbawione autentyczności.

Podróże

Podróże były ważnym elementem życia Flauberta; w latach 1849–1850 odbył długą podróż na Bliski Wschód, odwiedzając Grecję i Egipt, co dostarczyło mu bogactwa inspiracji.

Wpływ na późniejszych pisarzy

Styl i metody pracy Gustawa Flauberta wywarły ogromny wpływ na gigantów literatury XX wieku, takich jak Franz Kafka czy Vladimir Nabokov, którzy doceniali jego mistrzostwo w kreowaniu świata przedstawionego i precyzję języka.

Kluczowe dzieła Gustawa Flauberta

Warto wiedzieć: Gustaw Flaubert jest autorem dzieł, które na stałe wpisały się w kanon literatury światowej. Poniżej znajduje się lista jego najważniejszych publikacji:

• „Trzy opowieści” (Trois contes) – 1877
• „Pani Bovary” (Madame Bovary) – 1857
• „Salambo” (Salammbô) – 1862
• „Szkoła uczuć” (L’Éducation sentimentale) – 1869
• „Kuszenie św. Antoniego” (La Tentation de Saint Antoine) – ostateczna wersja opublikowana w 1874 roku
• „Bouvard i Pécuchet” (Bouvard et Pécuchet) – wydana pośmiertnie w 1881 roku

Chronologia życia i twórczości Gustawa Flauberta

Warto wiedzieć: Gustave Flaubert, mimo że nigdy nie założył rodziny, posiadał liczne bliskie relacje, w tym intensywną korespondencję z pisarką George Sand. Był także mentorem dla młodego Guy de Maupassanta, kształtując jego późniejszą karierę literacką.

Gustaw Flaubert pozostawił po sobie dziedzictwo nieustannej pogoni za perfekcją w każdym słowie, co stanowi do dziś inspirację dla pisarzy pragnących osiągnąć mistrzostwo formy w swoim pisarstwie. Jego niezłomne dążenie do doskonałości stylistycznej i psychologicznej głębi postaci ugruntowało jego pozycję jako jednego z filarów nowoczesnej powieści.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Gustave_Flaubert