Kahlil Gibran – prorok, filozof, artysta. Biografia Khalila Gibrana.

1

Kahlil Gibran, urodzony 6 stycznia 1883 roku jako Gibran Khalil Gibran, był wybitnym libańsko-amerykańskim artystą, poetą i pisarzem. Choć na dzień dzisiejszy (kwiecień 2024) miałby 141 lat, jego dziedzictwo żyje dzięki ponadczasowym dziełom. Jest powszechnie rozpoznawany jako autor „Proroka” (The Prophet), opublikowanego w 1923 roku, który do dziś pozostaje jednym z najlepiej sprzedających się i najczęściej tłumaczonych dzieł literackich na świecie, stanowiąc fundament jego międzynarodowej sławy. Gibran, mimo że sam odrzucał łatkę filozofa, stał się mostem między kulturami Wschodu i Zachodu, a jego twórczość, ukształtowana przez osobiste wyzwania, od biedy w rodzinnym Libanie po tragedie rodzinne w Ameryce, oferuje głębokie spojrzenie na ludzką egzystencję.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na kwiecień 2024 roku miałby 141 lat.
• Żona/Mąż: Nigdy się nie ożenił.
• Dzieci: Nie miał dzieci.
• Zawód: Pisarz, poeta, malarz, rysownik.
• Główne osiągnięcie: Autor „Proroka”, jednej z najczęściej tłumaczonych książek w historii.

Podstawowe informacje o Kahlilu Gibranie

Kahlil Gibran, którego pełne nazwisko brzmiało Gibran Khalil Gibran, urodził się 6 stycznia 1883 roku w Bsharri, w górskim regionie Libanu, wówczas pod panowaniem Imperium Osmańskiego. W świecie anglojęzycznym jego imię jest powszechnie znane jako Kahlil, co jest wynikiem błędu w pisowni – dodania litery „h” – popełnionego podczas jego pierwszej rejestracji w szkole w Bostonie w 1895 roku. Artysta zmarł 10 kwietnia 1931 roku w Nowym Jorku, w wieku 48 lat, z powodu marskości wątroby i gruźlicy.

Gibran zapisał się w historii jako artysta multidyscyplinarny. Choć sam odrzucał przypisywanie mu miana filozofa, jego dorobek obejmuje pisarstwo, poezję, malarstwo i rysunek, co czyni go czołowym przedstawicielem nowoczesnej literatury arabskiej. Jego twórczość charakteryzuje się uniwersalizmem, łącząc wątki chrześcijaństwa maronickiego z mistyką suficką i zachodnim romantyzmem, tworząc unikalny pomost między kulturą Wschodu i Zachodu.

Rodzina i życie prywatne Kahlila Gibrana

Kahlil Gibran pochodził z rodziny o trudnej sytuacji materialnej. Jego rodzicami byli Khalil Sa’ad Gibran i Kamila Rahmeh. Artysta miał dwie młodsze siostry, Mariannę i Sultanę, oraz starszego przyrodniego brata Boutrosa. Sytuacja rodziny pogorszyła się znacząco w 1891 roku, gdy ojciec Kahlila został uwięziony pod zarzutem sprzeniewierzenia funduszy, a władze osmańskie skonfiskowały cały majątek rodziny.

W obliczu tych trudności, 25 czerwca 1895 roku Kamila Gibran podjęła decyzję o emigracji do Stanów Zjednoczonych, zabierając ze sobą dzieci. Po przybyciu do Nowego Jorku, rodzina osiedliła się w bostońskiej dzielnicy South End. Ta decyzja była przełomowym momentem w życiu młodego Gibrana, rozpoczynając nowy etap z dala od ojczyzny.

Lata 1902 i 1903 przyniosły Gibranowi serię głębokich tragedii rodzinnych. W kwietniu 1902 roku zmarła jego 14-letnia siostra Sultana, a w marcu 1903 roku z powodu gruźlicy zmarł jego brat Boutros. Zaledwie trzy miesiące później, w czerwcu 1903 roku, jego matka przegrała walkę z chorobą nowotworową. Kahlil pozostał pod opieką swojej jedynej żyjącej siostry, Marianny, która pracowała jako krawcowa, aby umożliwić mu realizację artystycznych ambicji.

Przez większość swojego życia Kahlil Gibran pozostawał w bliskiej relacji z Mary Haskell, dyrektorką szkoły, która stała się jego mecenaską, redaktorką i najbliższą przyjaciółką. Choć byli krótko zaręczeni w latach 1910–1911, ich związek nigdy nie przerodził się w małżeństwo – Mary odwołała zaręczyny, preferując rolę oddanej protektorki. Bez jej finansowego i redakcyjnego wsparcia wiele z jego angielskich dzieł mogłoby nigdy nie ujrzeć światła dziennego.

Od 1912 roku Gibran podtrzymywał również niezwykłą, wieloletnią korespondencję z pisarką May Ziadeh. Ich relacja, oparta wyłącznie na listach, nigdy nie zaowocowała osobistym spotkaniem.

Kariera literacka i artystyczna Kahlila Gibrana

Talent artystyczny Kahlila Gibrana został dostrzeżony w Bostonie przez jego nauczycieli, którzy przedstawili go F. Hollandowi Dayowi, fotografowi i wydawcy. Day wspierał młodego artystę, wykorzystując jego rysunki na okładkach książek już od 1898 roku. W wieku 15 lat Gibran powrócił do Libanu, aby studiować literaturę arabską w Collège de la Sagesse, gdzie zyskał miano „poety uczelnianego”.

W latach 1908–1910, dzięki wsparciu finansowemu Mary Haskell, Gibran studiował malarstwo w Paryżu w Académie Julian pod okiem Jean-Paula Laurensa. To właśnie w tym okresie kształtował się jego styl artystyczny, przesycony symbolizmem duchowym i mitologicznym. Krytycy sztuki, jak Alice Raphael, porównywali jego technikę do dokonań Leonarda da Vinci. Gibran prezentował postawę klasycystyczną, stojąc w opozycji do ówczesnych nurtów modernistycznych.

Jego pierwsza wystawa rysunków odbyła się w 1904 roku w studio F. Hollanda Daya w Bostonie. Później jego prace były wystawiane w prestiżowych galeriach, takich jak Montross Gallery w 1914 roku oraz M. Knoedler & Co. w 1917 roku.

Najsłynniejszym dziełem Kahlila Gibrana jest „Prorok” (The Prophet), opublikowany w 1923 roku, który stał się jedną z najlepiej sprzedających się książek wszech czasów i stanowi fundament jego globalnej sławy. Do dziś „Prorok” został przetłumaczony na ponad 100 języków. Choć Gibran pisał głównie po arabsku, jego pierwszą książką wydaną w języku angielskim był „Wariat” (The Madman), opublikowany w 1918 roku. W 1920 roku Gibran reaktywował stowarzyszenie literackie Pen League (Al-Rabita al-Qalamiyya) wraz z innymi poetami emigracyjnymi (Mahjari), pełniąc funkcję jego przewodniczącego. Organizacja ta odegrała kluczową rolę w rewolucji literatury arabskiej.

Kontrowersje i polityka

Twórczość Kahlila Gibrana często budziła kontrowersje. W 1908 roku opublikował powieść „Spirity zbuntowane” (Spirits Rebellious), która ostro krytykowała władzę świecką i duchowną. W odpowiedzi, książka została publicznie spalona na rynku w Bejrucie przez gorliwych duchownych, a autorowi groziła ekskomunika z Kościoła Maronickiego. Podczas pobytu w Paryżu Gibran związał się z syryjskimi myślicielami politycznymi, planując rebelię przeciwko Imperium Osmańskiemu. Jego antyklerykalne i rewolucyjne pisma doprowadziły do oficjalnego zakazu jego twórczości przez władze osmańskie.

Dziedzictwo i Filantropia

Po śmierci artysty jego ciało przewieziono do rodzinnej wioski Bsharri w Libanie. Zgodnie z jego wolą, w dawnym klasztorze Mar Sarkis powstało muzeum dedykowane jego twórczości. Gibran w swoim testamencie zapisał wszystkie przyszłe tantiemy ze sprzedaży książek swojej rodzinnej wiosce Bsharri, aby wspierać jej rozwój i mieszkańców. Do dziś Kahlil Gibran jest czczony w Libanie jako bohater literacki i narodowy, a jego życie stanowi symbol pomostu między kulturą Wschodu i Zachodu.

Ciekawostki z życia Kahlila Gibrana

Bardziej prawdopodobne wersje wskazują na przybycie rodu Gibranów z Damaszku w XVI wieku lub z Akki około roku 1300. Badacze opisują jego twórczość jako mieszankę buntu w stylu Nietzschego, panteizmu Williama Blake’a oraz mistycyzmu sufickiego. Litera „h” w imieniu Kahlil pozostała z nim do końca życia jako pamiątka po amerykańskiej szkole. Mimo spędzenia większości życia w USA, nigdy nie przestał identyfikować się ze swoimi libańskimi korzeniami, a pragnienie bycia pochowanym w Libanie podkreślało jego silną więź z ojczyzną.

Warto wiedzieć: Książka „Prorok” stała się biblią kontrkultury lat 60. XX wieku. Mimo głębokich przemyśleń w swoich dziełach, Kahlil Gibran konsekwentnie odmawiał nazywania go filozofem. Nawet 143 lata po urodzeniu, jego cytaty o miłości, dzieciach i pracy są jednymi z najczęściej przywoływanych w literaturze światowej.

Najważniejsze dzieła i osiągnięcia

Kariera literacka Kahlila Gibrana rozpoczęła się od wczesnych sukcesów, gdy jego rysunki pojawiały się na okładkach książek już w 1898 roku. W wieku 15 lat powrócił do Libanu, by studiować literaturę arabską, zyskując miano „poety uczelnianego”. Lata 1908–1910 to okres jego studiów malarskich w Paryżu, finansowanych przez Mary Haskell.

Największym osiągnięciem Gibrana jest bez wątpienia „Prorok” (The Prophet), opublikowany w 1923 roku, który stał się jedną z najlepiej sprzedających się książek wszech czasów i został przetłumaczony na ponad 100 języków. Inne ważne dzieła to „Wariat” (The Madman), jego debiut w języku angielskim z 1918 roku, a także „The Son of Man”. Gibran był również aktywnym członkiem i liderem stowarzyszenia literackiego Pen League (Al-Rabita al-Qalamiyya), które odegrało kluczową rolę w rozwoju literatury arabskiej.

Chronologia kariery i życia

• 1883: Urodzenie Gibrana Khalila Gibrana w Bsharri.
• 1891: Aresztowanie ojca i konfiskata majątku.
• 1895: Emigracja rodziny do Stanów Zjednoczonych.
• 1898: Pierwsze sukcesy artystyczne – rysunki na okładkach książek.
• 1902: Śmierć siostry Sultany.
• 1903: Śmierć brata Boutrosa i matki.
• 1904: Pierwsza wystawa rysunków Gibrana w Bostonie.
• 1908: Publikacja powieści „Spirity zbuntowane” i jej spalenie.
• 1908–1910: Studia malarskie w Paryżu.
• 1910–1911: Zaręczyny z Mary Haskell.
• 1912: Rozpoczęcie korespondencji z May Ziadeh.
• 1914: Wystawa prac w Montross Gallery.
• 1917: Wystawa prac w M. Knoedler & Co.
• 1918: Publikacja „Wariata” (The Madman).
• 1920: Reaktywacja stowarzyszenia literackiego Pen League.
• 1923: Publikacja „Proroka” (The Prophet).
• 1931: Śmierć Kahlila Gibrana w Nowym Jorku.

Sztuka wizualna Kahlila Gibrana

Malarstwo Kahlila Gibrana było przesycone symbolizmem duchowym i mitologicznym. Jego prace często porównywano do dokonań Leonarda da Vinci. Jako artysta, Gibran był klasycystą, świadomie stojącym w opozycji do dominujących w jego czasach nurtów modernistycznych. Jego talent wizualny objawiał się nie tylko w malarstwie, ale także w rysunkach, które zdobiły okładki książek i były prezentowane na prestiżowych wystawach, takich jak ta w studio F. Hollanda Daya w 1904 roku, a później w Montross Gallery i M. Knoedler & Co.

Kahlil Gibran, mimo osobistych tragedii i trudności, stworzył dzieła o uniwersalnym przesłaniu, które do dziś rezonują z czytelnikami na całym świecie, podkreślając jego nieprzemijający wkład w literaturę i sztukę.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Kahlil_Gibran