Pele – Król futbolu: narodziny legendy, najlepszego piłkarza

1

Edson Arantes do Nascimento, powszechnie znany jako Pelé, to brazylijska legenda futbolu, która na zawsze zapisała się w historii sportu jako jeden z najwybitniejszych zawodników wszech czasów. Urodzony 23 października 1940 roku w Três Corações, na dzień dzisiejszy (kwiecień 2024) miałby 83 lata. Jego ojciec, João Ramos do Nascimento, znany jako Dondinho, również był piłkarzem, co z pewnością wpłynęło na wczesne zainteresowanie syna futbolem. Pelé jest jedynym piłkarzem w historii, który zdobył trzy tytuły Mistrza Świata, co czyni go niekwestionowaną ikoną światowego futbolu.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na kwiecień 2024 roku Edson Arantes do Nascimento miałby 83 lata.
• Żona/Mąż: (Brak danych w dostarczonym tekście)
• Dzieci: (Brak danych w dostarczonym tekście)
• Zawód: Piłkarz
• Główne osiągnięcie: Trzykrotny Mistrz Świata

Kim był Pelé? Podstawowe informacje o Edsonie Arantes do Nascimento

Pochodzenie imienia i geneza pseudonimu

Edson Arantes do Nascimento, przyszły król futbolu, urodził się 23 października 1940 roku w Três Corações, niewielkim mieście w stanie Minas Gerais w Brazylii. Jego imię, Edson, było hołdem dla amerykańskiego wynalazcy Thomasa Edisona. Rodzice zdecydowali się na tę formę, usuwając literę „i”, jednak wskutek błędu typograficznego w akcie urodzenia, w wielu oficjalnych dokumentach figurował jako Edison. Choć w rodzinnym domu nazywano go pieszczotliwie „Dico”, przydomek, który miał zrewolucjonizować świat sportu – „Pelé” – zyskał w czasach szkolnych. Według najpopularniejszej wersji, pseudonim ten pochodzi od błędnie wymawianego przez młodego Edsona imienia jego idola, bramkarza Vasco da Gama, Bilé. Sam zawodnik w swojej autobiografii przyznał, że początkowo nie rozumiał znaczenia tego słowa, lecz później dowiedział się, że w języku hebrajskim oznacza ono „cud”.

Pelé mierzył 1,73 metra wzrostu i na boisku występował głównie jako napastnik lub ofensywny pomocnik. Jego wszechstronność, umiejętność gry obiema nogami, doskonałe przewidywanie ruchów przeciwników oraz wyjątkowy drybling sprawiały, że był niemal nie do zatrzymania dla obrońców. Te cechy, połączone z inteligencją boiskową, uczyniły z niego gracza, który na zawsze zmienił oblicze piłki nożnej.

Rodzina i życie prywatne Pelé

Rodzice i rodzeństwo legendarnego piłkarza

Edson Arantes do Nascimento był synem João Ramosa do Nascimento, znanego jako Dondinho, który sam był piłkarzem klubu Fluminense, oraz Celeste Arantes. Jego matka, Celeste, dożyła sędziwego wieku, przeżywając swojego syna (1922–2024). Choć fakty biograficzne nie podają szczegółowych informacji o rodzeństwie Pelégo, jego pochodzenie z rodziny o piłkarskich tradycjach z pewnością miało wpływ na jego wczesne zainteresowanie i rozwój kariery w tej dyscyplinie sportu.

Kariera klubowa Pelé: Od debiutu w Santosie do statusu narodowego skarbu

Początki w Santos FC i błyskawiczny rozwój kariery

Droga Pelégo do światowej sławy rozpoczęła się w wieku zaledwie 15 lat. To właśnie wtedy trener Waldemar de Brito, dostrzegając niezwykły talent młodego chłopca, przedstawił go dyrektorom Santos FC, z przekonaniem, że stanie się on „najlepszym piłkarzem na świecie”. Debiut Edsona Arantes do Nascimento w barwach Santosu miał miejsce 7 września 1956 roku w meczu przeciwko Corinthians de Santo André. Już w tym pierwszym spotkaniu młody zawodnik wpisał się na listę strzelców, przyczyniając się do zwycięstwa swojej drużyny 7:1. Ten spektakularny początek zapowiadał wielką przyszłość brazylijskiego piłkarza.

Imponujące umiejętności i coraz większa rozpoznawalność Pelégo sprawiły, że stał się on obiektem zainteresowania europejskich potentatów, takich jak Real Madryt czy Manchester United. Aby zapobiec jego odejściu z kraju w szczytowym momencie kariery, w 1961 roku prezydent Brazylii, Jânio Quadros, podjął bezprecedensową decyzję, oficjalnie ogłaszając Pelégo „narodowym skarbem”. Ten prawny zabieg skutecznie uniemożliwił jego transfer do zagranicznych klubów, zapewniając Brazylii możliwość cieszenia się grą swojego największego bohatera.

Sukcesy z Santosem w Copa Libertadores i Pucharze Interkontynentalnym

Pod wodzą Pelégo, Santos FC stał się potęgą na kontynentalnej arenie. Klub z Brazylii dwukrotnie z rzędu sięgnął po prestiżowe trofeum Copa Libertadores w latach 1962 i 1963. Szczególnie pamiętny był triumf w 1963 roku, kiedy to Santos jako pierwszy brazylijski klub w historii zdobył to trofeum na argentyńskiej ziemi, pokonując w emocjonującym finale słynne Boca Juniors na ich własnym stadionie La Bombonera. Sukcesy te otworzyły Santosowi drzwi do walki o Puchar Interkontynentalny, gdzie również odnieśli zwycięstwa, umacniając swoją pozycję jako najlepszej drużyny klubowej na świecie w tamtym okresie.

Po latach spędzonych w Santosie, gdzie stał się legendą, Pelé w latach 1975–1977 przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, by grać w barwach New York Cosmos. Jego obecność w MLS znacząco przyczyniła się do wzrostu popularności piłki nożnej w Stanach Zjednoczonych. W 64 rozegranych meczach dla nowojorskiego klubu, Edson Arantes do Nascimento zdobył 37 bramek, potwierdzając swój nieprzemijający talent i wpływ na grę.

Reprezentacyjna kariera Pelé: Trzykrotny Mistrz Świata

Najmłodszy Mistrz Świata i ikona brazylijskiej piłki nożnej

Kariera reprezentacyjna Pelégo jest równie imponująca, jak jego dokonania klubowe. Jest on jedynym piłkarzem w historii, który trzykrotnie triumfował w Mistrzostwach Świata: w latach 1958, 1962 i 1970. Jego debiut na mundialu w Szwecji w 1958 roku był spektakularny – mając zaledwie 17 lat, stał się najmłodszym w historii piłkarzem, który zdobył tytuł mistrza świata. Jego gra na tym turnieju, pełna niezwykłych zagrań i bramek, natychmiast uczyniła z niego gwiazdę światowego formatu. Choć w kolejnych latach jego kariera była naznaczona kontuzjami, w tym podczas mistrzostw świata w 1962 roku, zawsze powracał silniejszy, by poprowadzić swoją drużynę do kolejnych triumfów.

Szczególnie pamiętny był mundial w 1970 roku w Meksyku, gdzie Pelé był liderem niezwykle utalentowanej drużyny Brazylii. Jego gra w tym turnieju, zwieńczona efektownymi bramkami i asystami, jest często uznawana za kwintesencję jego geniuszu. Zwycięstwo w 1970 roku umocniło pozycję Brazylii jako potęgi piłkarskiej i potwierdziło status Pelégo jako jednego z największych sportowców wszech czasów. Jego wpływ na reprezentację Brazylii jest nieoceniony – przez ponad 50 lat dzierżył rekord najskuteczniejszego strzelca tej drużyny z 77 bramkami na koncie, co świadczy o jego długowieczności i niezmiennej klasie.

Rekordy strzeleckie i nagrody Pelé

Niezrównana skuteczność i uznanie na arenie międzynarodowej

Dorobek strzelecki Pelégo jest absolutnie fenomenalny. Według Księgi Rekordów Guinnessa, w swojej karierze zdobył imponującą liczbę 1279 goli w 1363 rozegranych meczach, wliczając w to spotkania towarzyskie. Ta liczba świadczy o jego wyjątkowej skuteczności i długowieczności na najwyższym poziomie. Przez ponad pół wieku był również najskuteczniejszym strzelcem w historii reprezentacji Brazylii, zdobywając 77 bramek w 92 meczach. Jego umiejętność znajdowania drogi do siatki rywali była jedną z jego najbardziej charakterystycznych cech.

Uznanie dla dokonań Pelégo wykraczało daleko poza boisko. W 1999 roku Międzynarodowy Komitet Olimpijski uhonorował go tytułem Sportowca Stulecia. Magazyn „Time” umieścił go na prestiżowej liście 100 najważniejszych osób XX wieku, podkreślając jego globalny wpływ. Rok 2000 przyniósł kolejne wyróżnienia: Międzynarodowa Federacja Historyków i Statystyków Futbolu (IFFHS) wybrała go Piłkarzem Stulecia, a FIFA przyznała mu ten sam tytuł, dzieląc go z Diego Maradoną. Te nagrody potwierdzają jego status jako legendy, której wpływ wykraczał poza sam sport.

Jednym z najbardziej spektakularnych przykładów geniuszu Pelégo był „Gol de Placa” (Złoty Gol), zdobyty w marcu 1961 roku na stadionie Maracanã w meczu przeciwko Fluminense. Ta bramka, uznana za tak wybitną, że upamiętniono ją specjalną tablicą, była efektem niesamowitego rajdu. Pelé przebiegł niemal całe boisko, mijając po drodze kolejnych rywali, zanim oddał celny strzał. Jest to jeden z tych momentów, które na zawsze zapisały się w historii futbolu i pokazują niezwykłe umiejętności techniczne i determinację brazylijskiego mistrza.

Najważniejsze osiągnięcia Pelé w karierze

• Trzykrotny Mistrz Świata: 1958, 1962, 1970
• Dwukrotny triumfator Copa Libertadores: 1962, 1963
• Zdobywca Pucharów Interkontynentalnych: 1962, 1963
• Najmłodszy zwycięzca Mistrzostw Świata w historii (17 lat w 1958 roku)
• Rekordzista pod względem liczby strzelonych goli: 1279 goli w 1363 meczach (według Księgi Rekordów Guinnessa)
• Najskuteczniejszy strzelec reprezentacji Brazylii (77 goli)

Styl gry Pelé i wpływ na rozwój futbolu

„O Jogo Bonito” – Piękna Gra w wykonaniu Edsona Arantes do Nascimento

To właśnie Pelé przypisuje się spopularyzowanie określenia „O Jogo Bonito”, co w tłumaczeniu oznacza „Piękna Gra”. Jego styl gry, charakteryzujący się niezwykłą finezją, widowiskowymi zagraniami i spektakularnymi bramkami, sprawił, że stał się on pierwszą czarnoskórą globalną ikoną sportu. Pelé wnosił na boisko radość, kreatywność i wirtuozerię, która zachwycała miliony kibiców na całym świecie. Jego gra była synonimem estetyki i technicznej doskonałości, inspirując kolejne pokolenia piłkarzy i fanów.

Interesującym aspektem rozwoju umiejętności Pelégo był wpływ gry w futsal (halową piłkę nożną). Jako nastolatek w Bauru, Pelé regularnie grał w tę odmianę futbolu. Twierdził, że gra na małej przestrzeni z dorosłymi zawodnikami znacząco wpłynęła na jego szybkie myślenie na boisku, pewność siebie i zdolność do podejmowania błyskawicznych decyzji. Doświadczenie zdobyte w futsalu niewątpliwie przyczyniło się do jego zwinności, precyzji i umiejętności gry w ciasnych przestrzeniach, co było widoczne w jego profesjonalnej karierze.

Działalność Pelégo poza boiskiem: Polityka i działalność społeczna

Minister Sportu Brazylii i ambasador piłki nożnej

Po zakończeniu kariery piłkarskiej w 1977 roku, Pelé nie zniknął ze sceny publicznej. W latach 1995–1998 pełnił funkcję pierwszego w historii Brazylii nadzwyczajnego Ministra Sportu w rządzie prezydenta Fernando Henrique Cardoso. W tym okresie forsował reformy mające na celu uzdrowienie brazylijskiej piłki nożnej, znane jako „Prawo Pelégo”. Jego zaangażowanie w politykę sportową świadczyło o chęci wykorzystania swojego autorytetu do poprawy funkcjonowania krajowego sportu.

Po zakończeniu misji ministerialnej, Pelé kontynuował swoją działalność jako światowy ambasador piłki nożnej. Angażował się w liczne przedsięwzięcia komercyjne, a także próbował swoich sił w aktorstwie. Jego obecność i wpływ wykraczały daleko poza boisko, czyniąc go globalną ikoną o wszechstronnych zainteresowaniach i zaangażowaniu społecznym.

Ciekawostki z życia Pelégo

„Pakt Pelégo” i najbardziej ceniony gol

Jedną z najbardziej intrygujących anegdot związanych z Pelém jest tzw. „Pakt Pelégo”, który miał miejsce podczas Mistrzostw Świata w 1970 roku. Był to element rywalizacji między firmami sportowymi Adidas i Puma. Przed rozpoczęciem finałowego meczu, Pelé poprosił sędziego o chwilę przerwy, aby zawiązać sznurowadła w swoich butach marki Puma. Ten pozornie prosty gest pozwolił kamerom telewizyjnym na zbliżenie na obuwie, co stanowiło genialny ruch marketingowy i zapewniło marce ogromną ekspozycję. Pokazuje to, jak wielki wpływ miał Pelé, nie tylko na boisku, ale i poza nim.

Mimo zdobycia ponad tysiąca bramek w swojej karierze, Pelé za swój najpiękniejszy gol uważał trafienie z meczu przeciwko Clube Atlético Juventus z 2 sierpnia 1959 roku. Niestety, nie zachowały się żadne nagrania z tego wydarzenia. Aby podzielić się wspomnieniem o tym spektakularnym trafieniu, Pelé zlecił wykonanie animacji komputerowej, która pozwoliła fanom zobaczyć, jak przebiegała ta niezapomniana akcja. Świadczy to o jego szczególnym stosunku do piękna gry i chęci dzielenia się swoimi najlepszymi momentami z kibicami.

Najważniejsze osiągnięcia Pelé w karierze

• Trzykrotny Mistrz Świata: 1958, 1962, 1970
• Dwukrotny triumfator Copa Libertadores: 1962, 1963
• Zdobywca Pucharów Interkontynentalnych: 1962, 1963
• Najmłodszy zwycięzca Mistrzostw Świata w historii (17 lat w 1958 roku)
• Rekordzista pod względem liczby strzelonych goli: 1279 goli w 1363 meczach (według Księgi Rekordów Guinnessa)
• Najskuteczniejszy strzelec reprezentacji Brazylii (77 goli)

Kluczowe momenty kariery Pelégo

Warto wiedzieć: Edson Arantes do Nascimento, znany jako Pelé, jest jedynym piłkarzem w historii, który trzykrotnie zdobył Mistrzostwo Świata, co potwierdza jego status legendy futbolu.

Edson Arantes do Nascimento, znany jako Pelé, pozostaje inspiracją dla przyszłych pokoleń, dowodząc, że dzięki pasji, talentowi i determinacji można osiągnąć sportową nieśmiertelność i wywrzeć trwały wpływ na świat. Jego dziedzictwo jako „Króla Futbolu” jest niepodważalne i będzie żyć wiecznie w historii sportu.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Pel%C3%A9