Roy Orbison: Greatest singer, pożar synów, Elvis Presley.

1

Roy Orbison, właściwie Roy Kelton Orbison, urodził się 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w stanie Teksas. Był wszechstronnym amerykańskim piosenkarzem, autorem tekstów i muzykiem, którego charakterystyczny głos i mroczny wizerunek sceniczny uczyniły go ikoną muzyki rockowej. W grudniu 1988 roku, w wieku 52 lat, zmarł na atak serca, znajdując się u progu wielkiego odrodzenia swojej kariery. Jego życie, naznaczone zarówno sukcesami, jak i tragediami, stanowi fascynujący obraz artysty, który na zawsze zapisał się na kartach historii muzyki. Miał dwóch synów, Roy’a Keltona Jr. i Anthony’ego.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na grudzień 1988 roku miał 52 lata.
• Żona/Mąż: Claudette Frady (dwukrotnie), Barbara Orbison.
• Dzieci: Dwóch synów: Roy Kelton Jr. i Anthony.
• Zawód: Piosenkarz, autor tekstów, muzyk.
• Główne osiągnięcie: Ikona muzyki rockowej, wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame, sześć nagród Grammy.

Pochodzenie i wczesne lata

Roy Kelton Orbison przyszedł na świat 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w Teksasie. Rodzina przeniosła się do Wink w tym samym stanie w 1946 roku. Miejscowość tę Orbison opisywał jako surowe środowisko, pełne „futbolu, pól naftowych, smaru i piasku”. Już od najmłodszych lat muzyka odgrywała kluczową rolę w jego życiu. Na szóste urodziny otrzymał od ojca gitarę, a naukę gry pobierał zarówno od niego, jak i od starszego brata. Już w wieku siedmiu lat muzyka stała się centralnym punktem jego egzystencji.

Charakterystyczny wizerunek sceniczny

Roy Orbison był znany ze swojego unikalnego i statycznego stylu występów na scenie. Podczas koncertów poruszał się bardzo oszczędnie, ubrany niemal zawsze na czarno. Połączenie tej stylizacji z farbowanymi na czarno włosami i charakterystycznymi ciemnymi okularami przeciwsłonecznymi tworzyło aurę tajemniczości i melancholii, która stała się jego znakiem rozpoznawczym. Ten wizerunek doskonale współgrał z emocjonalnym charakterem jego muzyki. Choć kojarzony z kruczoczarną fryzurą, Roy naturalnie miał włosy w kolorze „pomyjowej szarości” (dishwater grey) i zaczął je farbować na czarno już jako nastolatek.

Wada wzroku od dzieciństwa

Problemy ze wzrokiem towarzyszyły Royowi Orbisonowi od najmłodszych lat. Już w wieku czterech lat musiał nosić grube okulary korekcyjne. Ta wada wzroku, choć początkowo stanowiła wyzwanie, w późniejszych latach stała się integralną częścią jego charakterystycznego wyglądu, przyczyniając się do jego scenicznej tajemniczości dzięki noszeniu ciemnych szkieł.

Rodzina i życie prywatne Roya Orbisona

Małżeństwo z Claudette Frady

W 1957 roku Roy Orbison poślubił Claudette Frady, którą poznał na potańcówce. Ich związek był naznaczony burzliwymi wydarzeniami. Para rozwiodła się w 1964 roku, by ponownie wziąć ślub w 1965 roku. Niestety, ich wspólna droga zakończyła się tragicznie rok później, gdy Claudette zginęła w wypadku. Ta strata głęboko wpłynęła na życie i twórczość artysty.

Drugie małżeństwo z Barbarą Orbison

W 1969 roku Roy Orbison poślubił Barbarę Wellhöner Jakobs. Ich małżeństwo trwało aż do śmierci artysty w 1988 roku. Barbara Orbison była dla niego wsparciem przez wiele lat, towarzysząc mu w zarówno w chwilach triumfu, jak i w trudniejszych okresach życia. Po śmierci Roya, Barbara kontynuowała pielęgnowanie jego dziedzictwa.

Trudne warunki dorastania

Przeprowadzka rodziny do Wink w Teksasie w 1946 roku oznaczała dla młodego Roya dorastanie w trudnych warunkach. Opisywał to miejsce jako ponure, zdominowane przez przemysł naftowy i wszechobecny piasek. Ulga, jaką odczuwał, opuszczając to opustoszałe miasto, podkreśla znaczenie możliwości rozwoju muzycznego, które otworzyły się przed nim w późniejszych latach.

Kariera muzyczna Roya Orbisona

Pierwsze kroki muzyczne i instrumenty

Muzyczna podróż Roya Orbisona rozpoczęła się bardzo wcześnie. Na szóste urodziny otrzymał od ojca pierwszą gitarę, a naukę gry pobierał od rodziny. Już w wieku siedmiu lat muzyka stała się centralnym elementem jego życia, wyznaczając kierunek jego przyszłej kariery. Ta wczesna pasja do instrumentu i dźwięków zaowocowała rozwinięciem unikalnego talentu wykonawczego.

Wczesne występy radiowe i zespół Wink Westerners

Kariera medialna Roya Orbisona nabrała tempa już w dzieciństwie. W wieku zaledwie ośmiu lat występował w lokalnym radiu, a pod koniec lat 40. XX wieku prowadził własny program radiowy. W 1949 roku, mając 13 lat, założył swój pierwszy zespół, Wink Westerners. Grupa ta wykonywała standardy muzyki country i jazz swingowej, stanowiąc ważny etap w rozwoju młodego artysty i jego umiejętności scenicznych.

Edukacja a wybór kariery muzycznej

Po ukończeniu szkoły średniej w 1954 roku, Roy Orbison rozpoczął studia na North Texas State College. Początkowo planował studiować geologię, traktując to jako „plan awaryjny” na wypadek niepowodzenia w karierze muzycznej. Szybko jednak zmienił kierunek na historię i angielski, aby ostatecznie porzucić studia na rzecz pełnego poświęcenia się muzyce. Był to świadomy wybór, który zdefiniował jego dalsze życie.

Wpływ Elvisa Presleya na wczesną twórczość

W 1954 roku Roy Orbison był świadkiem występu Elvisa Presleya, który wywarł na nim ogromne wrażenie. Ekspresja sceniczna Presleya zainspirowała Orbisona do bardziej energicznych występów, choć z czasem wypracował swój własny, bardziej statyczny styl. Wpływ młodego króla rock and rolla był znaczący, motywując go do poszukiwania własnej drogi artystycznej i scenicznej ekspresji.

Współpraca z Sun Records

Kluczowym momentem w karierze Roya Orbisona było podpisanie kontraktu z wytwórnią Sun Records. W 1956 roku, za namową Johnny’ego Casha, został zakontraktowany przez Sama Phillipsa. Jego pierwszy singiel nagrany dla Sun Records, „Ooby Dooby”, okazał się sporym sukcesem komercyjnym, sprzedając się w nakładzie 200 000 egzemplarzy i otwierając mu drzwi do dalszej kariery w świecie muzyki rock and roll.

Złota era w Monument Records

Największe sukcesy komercyjne i artystyczne Roy Orbison odnosił w latach 1960–1966, współpracując z wytwórnią Monument Records. W tym okresie aż 22 jego single trafiły do pierwszej czterdziestki prestiżowej listy przebojów Billboard. Wśród nich znalazły się nieśmiertelne hity, które do dziś kojarzone są z jego nazwiskiem, takie jak „Only the Lonely”, „Crying” czy ikoniczne „Oh, Pretty Woman”. Okres ten był szczytem jego popularności.

Supergrupa Traveling Wilburys

Pod koniec swojej kariery, w 1988 roku, tuż przed śmiercią, Roy Orbison stał się współzałożycielem legendarnej supergrupy Traveling Wilburys. W jej skład weszli również George Harrison, Bob Dylan, Tom Petty i Jeff Lynne. Projekt ten przyniósł artystom ogromny sukces artystyczny i komercyjny, a album Traveling Wilburys Vol. 1 zdobył uznanie krytyków i fanów na całym świecie. Był to wspaniały moment w karierze, który pokazał jego wszechstronność i zdolność do współpracy z innymi gigantami muzyki.

Pisanie hitów dla innych artystów

Zanim Roy Orbison zdobył status międzynarodowej gwiazdy, zarabiał na życie jako kompozytor dla firmy Acuff-Rose Music. W tym okresie stworzył utwory, które stały się hitami dla innych wykonawców. Najbardziej znanym przykładem jest piosenka „Claudette”, którą nagrali The Everly Brothers. Ta działalność kompozytorska stanowiła ważny etap w jego rozwoju artystycznym i pozwoliła mu zdobyć doświadczenie w branży muzycznej.

Osiągnięcia i uznanie Roya Orbisona

Wprowadzenie do Galerii Sław

Uznanie dla dorobku Roya Orbisona potwierdziły liczne nagrody i wyróżnienia. W 1987 roku został uhonorowany miejscem w Rock and Roll Hall of Fame oraz w Nashville Songwriters Hall of Fame. Te prestiżowe wyróżnienia podkreślają jego niekwestionowany wkład w rozwój muzyki rockowej i songwritingu, cementując jego pozycję jako legendy gatunku.

Nagrody Grammy

Roy Orbison zdobył łącznie sześć nagród Grammy, w tym prestiżową nagrodę Grammy Lifetime Achievement Award za całokształt twórczości. Ta nagroda stanowi wyraz najwyższego uznania dla jego wieloletniej kariery i nieocenionego wkładu w świat muzyki. Jego dyskografia obfituje w utwory, które zdobyły uznanie zarówno krytyków, jak i szerokiej publiczności.

Pozycje w rankingach wszech czasów

Wielkość talentu Roya Orbisona potwierdzają również wysokie pozycje w rankingach tworzonych przez prestiżowe magazyny muzyczne. Magazyn „Rolling Stone” sklasyfikował go na 13. miejscu listy 100 najlepszych wokalistów wszech czasów oraz na 37. miejscu listy największych artystów w historii. Te zestawienia podkreślają jego trwałe miejsce w panteonie muzyki popularnej.

Chronologia kariery Roya Orbisona

• 1949: Założenie zespołu Wink Westerners.
• 1954: Koncert Elvisa Presleya, który wpłynął na jego styl sceniczny.
• 1956: Kontrakt z Sun Records; nagranie utworu „Ooby Dooby”.
• 1957: Pierwsze małżeństwo z Claudette Frady.
• 1960–1966: Złota era w Monument Records, 22 single w Top 40 Billboard.
• 1964: Rozwód z Claudette Frady.
• 1965: Ponowny ślub z Claudette Frady.
• 1966: Tragiczna śmierć Claudette Frady.
• 1969: Drugie małżeństwo z Barbarą Wellhöner Jakobs.
• 1987: Wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame i Nashville Songwriters Hall of Fame.
• 1988: Współzałożenie supergrupy Traveling Wilburys.
• 6 grudnia 1988: Śmierć Roya Orbisona.

Tabela nagród i wyróżnień Roya Orbisona

Zdrowie i okoliczności śmierci Roya Orbisona

Problemy z używkami

W pewnym okresie swojej wczesnej kariery Roy Orbison zmagał się z problemami zdrowotnymi, w tym z uzależnieniem od tabletek nasennych oraz amfetaminy (speed). Choć udało mu się pokonać te trudności, doświadczenia te z pewnością odcisnęły piętno na jego życiu i mogły mieć wpływ na późniejsze problemy zdrowotne.

Przyczyna śmierci

Roy Orbison zmarł nagle 6 grudnia 1988 roku w Hendersonville w stanie Tennessee. Przyczyną śmierci był atak serca. Miał wówczas zaledwie 52 lata. Jego odejście nastąpiło w momencie, gdy znajdował się u progu wielkiego odrodzenia swojej kariery, co czyni jego śmierć tym bardziej tragiczną. Dziś jego muzyka wciąż żyje, przypominając o wyjątkowym talencie tego artysty.

Ciekawostki z życia Roya Orbisona

Farbowanie włosów

Choć Roy Orbison znany jest z charakterystycznej, kruczoczarnej fryzury, jego naturalne włosy miały kolor „pomyjowej szarości” (dishwater grey). Artysta zaczął farbować je na czarno już jako nastolatek, co stało się integralną częścią jego scenicznego wizerunku i dodawało mu tajemniczości.

Pierwszy samochód i zakup z tantiem

Pierwsze znaczące dochody z sukcesu singla „Ooby Dooby” w 1956 roku pozwoliły Royowi Orbisonowi na zakup fioletowego Cadillaca oraz pierścionka z diamentem. Był to dowód na to, że jego talent zaczął przynosić wymierne korzyści finansowe, umożliwiając spełnienie pierwszych marzeń.

Nietypowe trasy koncertowe

Na początku swojej kariery, z zespołem The Teen Kings, Roy Orbison brał udział w nietypowych trasach koncertowych. Występowali oni w kinach samochodowych (drive-in), gdzie muzycy grali na dachach budynków projekcyjnych, co stanowiło oryginalny sposób prezentacji swojej twórczości i przyciągało uwagę widzów.

Osobowość artysty

Pomimo statusu międzynarodowej gwiazdy, Roy Orbison był opisywany jako osoba niezwykle nieśmiała, uprzejma i skromna. Często wydawał się wręcz „zawstydzony” własnym śpiewem w obecności innych. Ta kontrastująca z jego potężnym głosem osobowość dodawała mu autentyczności i sprawiała, że fani darzyli go szczególną sympatią.

Roy Orbison, mimo osobistych tragedii i wyzwań, udowodnił, że prawdziwy talent i pasja potrafią pokonać wszelkie przeszkody, pozostawiając po sobie niezapomniane dziedzictwo muzyczne. Jego wyjątkowy głos, mroczny wizerunek i emocjonalne ballady na stałe wpisały go do panteonu największych artystów wszech czasów.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Roy_Orbison