George Soros, urodzony 12 sierpnia 1930 roku, to postać o globalnym zasięgu, znana jako węgiersko-amerykański inwestor, filantrop i założyciel fundacji Open Society Foundations. Na styczeń 2026 roku, liczy sobie 95 lat. Jego życie obfituje w spektakularne osiągnięcia finansowe, w tym słynne „złamanie” Banku Anglii, a także w ogromne zaangażowanie filantropijne, poprzez które wspiera promowanie demokracji i praw człowieka. Jest trzykrotnie żonaty i ojcem pięciorga dzieci, w tym synów Roberta, Jonathana i Alexandra.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 95 lat (na styczeń 2026)
- Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty (ostatnio z Tamiko Bolton)
- Dzieci: Pięcioro dzieci (w tym Robert, Jonathan, Alexander)
- Zawód: Inwestor, filantrop
- Główne osiągnięcie: Słynna operacja finansowa, która przyczyniła się do „złamania” Banku Anglii w 1992 roku.
Kim jest George Soros?
George Soros, którego pierwotne nazwisko brzmiało György Schwartz, przyszedł na świat 12 sierpnia 1930 roku w Budapeszcie, stolicy ówczesnego Królestwa Węgier. W 1936 roku rodzina zdecydowała się na zmianę nazwiska na „Soros”, co było strategicznym posunięciem mającym na celu zapewnienie bezpieczeństwa w obliczu narastającej wrogości wobec Żydów. Nazwisko to, będące palindromem, w języku węgierskim oznacza „następny”, a w esperanto symbolizuje „będzie szybować”. George Soros jest obywatelem zarówno Węgier, jak i Stanów Zjednoczonych. Wychowany w zamożnej, choć niepraktykującej rodzinie żydowskiej, już od najmłodszych lat przejawiał zainteresowanie światem.
Po ukończeniu prestiżowej London School of Economics, gdzie w 1951 roku zdobył tytuł Bachelor of Science (BSc) z filozofii, a w 1954 roku Master of Science (MSc), Soros rozważał karierę akademicką. Niestety, jego ówczesne wyniki nie pozwoliły mu na pozostanie na uczelni, co skłoniło go do poszukiwania zatrudnienia w sektorze finansowym w Londynie.
Droga do sukcesu: Kariera finansowa George’a Sorosa
Początki w Londynie i Nowym Jorku
George Soros rozpoczął swoją karierę finansową w 1954 roku w banku kupieckim Singer & Friedlander w Londynie. Początkowo pracował jako urzędnik, by wkrótce przenieść się do działu zajmującego się arbitrażem. W 1956 roku jego ścieżka zawodowa zaprowadziła go do Nowego Jorku, gdzie podjął pracę jako trader arbitrażowy w firmie F. M. Mayer. Tam specjalizował się w handlu akcjami europejskich spółek, których popularność na rynku amerykańskim stale rosła. W 1959 roku dołączył do Wertheim & Co., z zamiarem przepracowania tam pięciu lat, zgromadzenia kapitału w wysokości 500 000 dolarów i powrotu do Anglii, aby poświęcić się studiom filozoficznym. Ostatecznie jednak jego losy potoczyły się inaczej, a branża finansowa na stałe go pochłonęła.
Założenie Soros Fund Management i rozwój Quantum Fund
Momentem przełomowym w karierze George’a Sorosa było założenie w 1970 roku własnej firmy zarządzającej funduszami – Soros Fund Management. Na jej czele, współpracując z wybitnymi finansistami, takimi jak Jim Rogers czy Stanley Druckenmiller, zbudował potężne imperium finansowe. Jego flagowy fundusz, początkowo znany jako Double Eagle, ewoluował w legendarny Quantum Fund. Kiedy fundusz rozpoczynał swoją działalność, zarządzał aktywami o wartości 12 milionów dolarów. Do 2011 roku kwota ta urosła do oszałamiających 25 miliardów dolarów, co świadczy o jego niezwykłych umiejętnościach inwestycyjnych.
Najważniejsze osiągnięcia inwestycyjne
George Soros zyskał światową sławę jako „człowiek, który złamał Bank Anglii”. To spektakularne wydarzenie miało miejsce podczas kryzysu znanego jako „Czarna Środa” w 1992 roku. Soros przeprowadził wówczas krótką sprzedaż funtów szterlingów o wartości 10 miliardów dolarów, osiągając zysk w wysokości około 1 miliarda dolarów. To jedno z najbardziej pamiętnych i imponujących osiągnięć w historii współczesnych rynków finansowych.
Zwrot kapitału inwestorom
W lipcu 2011 roku George Soros ogłosił strategiczną decyzję o zwrocie kapitału zewnętrznym inwestorom, który szacowano na około 1 miliard dolarów. Od tego momentu Soros Fund Management skupiło się na zarządzaniu wyłącznie rodzinnym majątkiem, który wówczas wynosił 24,5 miliarda dolarów. Ta zmiana formuły działania pozwoliła firmie uniknąć restrykcyjnych przepisów amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) dotyczących ujawniania danych finansowych.
Życie prywatne i rodzinne
Rodzice i wychowanie
Ojciec George’a Sorosa, Tivadar Soros, był cenionym prawnikiem i utalentowanym autorem piszącym w języku esperanto. Pełnił również funkcję redaktora czasopisma „Literatura Mondo”. Matka George’a, Erzsébet (Elizabeth), prowadziła dobrze prosperujący sklep z jedwabiem. Dzięki pasji ojca do esperanto, George od wczesnych lat posługiwał się tym językiem. W późniejszych latach umiejętność ta przydawała mu się, na przykład podczas wystąpień publicznych w Londynie, gdzie promował ideę internacjonalizmu.
Relacje małżeńskie i potomstwo
George Soros był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Annaliese Witschak, z którą po 23 latach małżeństwa rozwiódł się w 1983 roku. Drugą żoną była historyczka Susan Weber, z którą jego związek trwał od 1983 do 2005 roku. W 2013 roku George Soros poślubił Tamiko Bolton. Jest ojcem pięciorga dzieci, w tym synów: Roberta, Jonathana i Alexandra.
Działalność filantropijna i poglądy
Open Society Foundations i skala darowizn
George Soros jest postacią o niekwestionowanym znaczeniu w świecie filantropii. Na przestrzeni lat przekazał ponad 32 miliardy dolarów na rzecz Open Society Foundations, organizacji powołanej do życia w celu promowania praw człowieka i wspierania procesów demokratycznych na całym świecie. Z tej imponującej kwoty, 15 miliardów dolarów zostało już rozdysponowane na realizację statutowych celów organizacji, co stanowi znaczną część jego pierwotnego majątku. Według danych z maja 2025 roku, jego majątek netto szacowany jest na 7,2 miliarda dolarów, co jest efektem ogromnej skali jego działalności filantropijnej.
Warto wiedzieć: Między 1979 a 2011 rokiem Soros przekazał ponad 11 miliardów dolarów na cele charytatywne. Do 2017 roku suma ta wzrosła do 12 miliardów dolarów, przeznaczonych na inicjatywy obywatelskie, walkę z ubóstwem oraz przyznawanie stypendiów dla utalentowanych osób.
Wsparcie dla edukacji i inicjatyw obywatelskich
Filantropijna działalność George’a Sorosa obejmuje szeroki wachlarz działań. Był fundatorem jednego z największych w Europie funduszy wieczystych dla Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego (Central European University), zlokalizowanego w jego rodzinnym Budapeszcie. W 2020 roku magazyn „Forbes” uznał go za „najbardziej hojnego darczyńcę” na świecie, biorąc pod uwagę procentowy udział przekazanego majątku netto.
Wpływ na upadek komunizmu i wsparcie dla liberalizmu
Finansowe wsparcie i aktywność George’a Sorosa w późnych latach 80. i wczesnych 90. XX wieku odegrały znaczącą rolę w procesie transformacji ustrojowej w Europie Wschodniej, przyczyniając się do upadku komunizmu. Poprzez Open Society Foundations aktywnie wspiera postępowe i liberalne cele polityczne, co często stawia go w centrum krytyki ze strony ruchów nacjonalistycznych w Europie.
Teoria refleksyjności
George Soros jest autorem ogólnej teorii refleksyjności, która znajduje zastosowanie w analizie rynków kapitałowych. Teoria ta zakłada, że wartości rynkowe są kształtowane przez subiektywne przekonania uczestników, co prowadzi do powstawania cykli spekulacyjnych i zjawiska baniek rynkowych. Swoje przemyślenia na temat rynków i finansów przedstawił w publikacjach takich jak „The Alchemy of Finance” oraz „The New Paradigm for Financial Markets”.
Nagrody i wyróżnienia
Za swoje wybitne osiągnięcia i znaczący wkład w rozwój społeczeństwa, George Soros został uhonorowany wieloma prestiżowymi nagrodami. W 2025 roku otrzymał Prezydencki Medal Wolności (Presidential Medal of Freedom), jedno z najwyższych odznaczeń cywilnych w Stanach Zjednoczonych. W 2020 roku magazyn „Forbes” wyróżnił go tytułem „najbardziej hojnego darczyńcy” na świecie.
Lista nagród i wyróżnień
- Prezydencki Medal Wolności (2025)
- Najbardziej hojny darczyńca na świecie (Forbes, 2020)
Kontrowersje i teorie spiskowe
Oskarżenia o insider trading
Kariera finansowa George’a Sorosa nie była pozbawiona wyzwań i kontrowersji. Został on skazany za wykorzystywanie poufnych informacji (insider trading) w związku z transakcjami dotyczącymi akcji banku Société Générale. Jest to jeden z nielicznych incydentów, który wzbudził wątpliwości co do jego działalności zawodowej.
Udział w teoriach spiskowych
George Soros stał się centralną postacią licznych teorii spiskowych, często o charakterze skrajnie prawicowym. W tych narracjach przedstawiany jest jako „władca marionetek”, stojący za globalnymi spiskami. Ataki te są często interpretowane jako antysemickie, co stanowi poważny zarzut wobec ich autorów. W 2018 roku „The New York Times” odnotował, że teorie spiskowe na jego temat przeniknęły do głównego nurtu amerykańskiej polityki, stając się wszechobecne w Partii Republikańskiej.
Krytyka polityczna
Poprzez swoją aktywność filantropijną i wsparcie dla liberalnych idei, George Soros stał się obiektem ostrej krytyki ze strony europejskich nacjonalistów i konserwatystów. Jego działania są przez przeciwników interpretowane jako próby destabilizacji porządku politycznego i społecznego.
Ciekawostki z życia
Przetrwanie Holokaustu i doświadczenia wojenne
Jako trzynastolatek, George Soros doświadczył nazistowskiej okupacji Węgier. Jego rodzina uniknęła deportacji dzięki zakupionym dokumentom potwierdzającym ich chrześcijańskie pochodzenie. Sam Soros podawał się wówczas za chrześniaka urzędnika Ministerstwa Rolnictwa. W czasie wojny, mimo młodego wieku, był zmuszony przez Judenrat do roznoszenia zawiadomień o deportacji do żydowskich prawników. Po ostrzeżeniu ojca o treści tych dokumentów, zaprzestał wykonywania tego zadania.
Paradoksalnie, George Soros określił rok 1944 jako „najszczęśliwszy w swoim życiu”. Tłumaczył to możliwością obserwowania z bliska heroizmu swojego ojca w ratowaniu ludzi w ekstremalnych warunkach wojennych.
Praca fizyczna i wsparcie w trudnych czasach
Podczas studiów w Londynie, aby zapewnić sobie środki do życia, George Soros pracował fizycznie jako bagażowy na kolei oraz jako kelner. W trudnej sytuacji finansowej otrzymał wsparcie w wysokości 40 funtów od organizacji charytatywnej Kwakrów, co stanowi symbol jego drogi od skromnych początków do globalnego sukcesu.
Próba zamachu
Ze względu na swoją aktywność polityczną i liczne groźby ze strony przeciwników ideologicznych, George Soros stał się celem nieudanej próby zamachu. To wydarzenie podkreśla skalę kontrowersji i wrogości, z jaką spotyka się jego działalność.
Chronologia kluczowych wydarzeń
- 1930: Urodzenie jako György Schwartz w Budapeszcie.
- 1936: Zmiana nazwiska rodziny na „Soros”.
- 1944: Określenie roku jako „najszczęśliwszego” w życiu ze względu na obserwację heroizmu ojca.
- 1951: Uzyskanie tytułu Bachelor of Science (BSc) z filozofii na London School of Economics.
- 1954: Ukończenie studiów magisterskich (MSc) z filozofii na London School of Economics; rozpoczęcie kariery w Singer & Friedlander.
- 1956: Przeprowadzka do Nowego Jorku i praca jako trader arbitrażowy w F. M. Mayer.
- 1959: Dołączenie do Wertheim & Co.
- 1960–1983: Pierwsze małżeństwo z Annaliese Witschak.
- 1970: Założenie Soros Fund Management.
- 1979–2011: Przekazanie ponad 11 miliardów dolarów na cele charytatywne.
- 1983–2005: Drugie małżeństwo z historyczką Susan Weber.
- 1992: Słynna operacja finansowa, która przyczyniła się do „złamania” Banku Anglii.
- 2011: Zwrot kapitału zewnętrznym inwestorom z Quantum Fund.
- 2013: Trzecie małżeństwo z Tamiko Bolton.
- 2020: Uznany przez „Forbes” za „najbardziej hojnego darczyńcę” na świecie.
- 2025: Uhonorowanie Prezydenckim Medalem Wolności.
George Soros, poprzez swoje innowacyjne inwestycje i bezprecedensową działalność filantropijną, odcisnął znaczące piętno na światowych rynkach finansowych i krajobrazie politycznym. Jego życiorys stanowi inspirujący przykład determinacji, pokazujący drogę od skromnych początków do globalnego sukcesu. Jego teoria refleksyjności pozostaje ważnym wkładem w zrozumienie dynamiki rynków kapitałowych, a jego zaangażowanie w promowanie demokracji i praw człowieka nadal kształtuje debatę publiczną na całym świecie.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kim jest George Soros?
George Soros to amerykański finansista, inwestor i filantrop urodzony na Węgrzech. Jest założycielem i prezesem Fundacji Społeczeństwa Otwartego (Open Society Foundations), organizacji pozarządowej promującej demokrację, prawa człowieka i reformy społeczne na całym świecie.
Czym zajmuje się Fundacja Społeczeństwa Otwartego?
Fundacja Społeczeństwa Otwartego, założona przez George’a Sorosa, wspiera finansowo organizacje pozarządowe i ruchy obywatelskie w krajach Europy Środkowej i Wschodniej, a także w innych regionach świata. Jej celem jest budowanie otwartych społeczeństw, charakteryzujących się wolnością słowa, niezależnymi mediami i poszanowaniem praw człowieka.
Jakie są główne zarzuty wobec George’a Sorosa?
George Soros jest często celem krytyki i teorii spiskowych, które zarzucają mu destabilizowanie krajów, ingerowanie w politykę innych państw poprzez finansowanie organizacji opozycyjnych, a nawet dążenie do globalnej dominacji. Te zarzuty są często powtarzane w mediach prawicowych i przez ugrupowania antysemickie, które przypisują mu żydowskie pochodzenie jako element teorii spiskowych.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/George_Soros
